Tsart ng Sangguniang Karamdaman na Nakahahawa para sa mga Tauhan ng Paaralan at Pasilidad ng Pangangalaga sa Bata*

I-download ang PDF sa Ingles            I-download ang PDF sa Espanyol            I-download ang Supplemental Disease Reference Chart para sa mga Paaralan

Karamdaman Panahon ng inkubasyon Paghawa Mga karaniwang sintomas Mga rekomendasyon
Bulutong-tubig†

(Varicella)

 14–16 na araw

(Range ng 10–21 na araw)

Maaaring mas matagal ang panahon ng inkubasyon (28 araw o higit pa) sa mga taong tumatanggap ng immune globulin para sa postexposure prophylaxis (VariZIG o IVIG).

Maaaring mas maikli ang panahon ng inkubasyon sa mga taong may mahihinang sistema ng imyunidad.

 Direktang pakikipag-ugnayan sa vesicular fluid o sa pamamagitan ng pagkalat sa hangin mula sa mga sekresyon ng respiratory tract.

Nakakahawa mula 2 araw bago ang pagsisimula ng pantal hanggang sa matuyo o magkatuba ang lahat ng mga sugat at walang bagong sugat na lumitaw sa loob ng 24-oras na panahon (ang karaniwan ay 4–7 araw).

Ang pagkahawa ay maaaring tumagal sa mga taong may mahinang sistema ng immune.

 Biglang pagsisimula na may bahagyang lagnat, iba pang mga sintomas sa sistema ng katawan at mga pantal na nangangati na nagiging mga vesicular (mga maliliit na paltos) sa loob ng ilang oras.

Ang pantal ay unang lumilitaw sa dibdib, likod, at mukha, at pagkatapos ay kumakalat sa buong katawan.

Madalas na nagkakaroon ng mga lesyon sa mga magkakasunod na pananim, kung saan may ilang yugto ng pag-unlad na sabay-sabay na naroroon.

Karaniwan, ang vesicular rash na binubuo ng 250–500 lesyon sa iba't ibang yugto ng pag-unlad (mga papule, vesicle) at pagresolba (crusting).

 PASYENTE: Huwag papasukin sa paaralan o pasilidad ng pangangalaga sa bata hanggang sa:
  • Walang kumplikasyong varicella anuman ang katayuan sa bakuna: nagkatuyo na ang pantal
  • Mga pasyenteng nabakunahan na walang langib: walang mga bagong sugat ang lumilitaw sa loob ng 24-oras na panahon
  • Mga pasyente na may mahinang immune system: kahit man lang 5 araw pagkatapos lumitaw ang mga pantal sa unang pagkakataon at hanggang sa matuyo ang mga vesicle

Iwasan ang pagkakalantad sa mga buntis na kababaihan na hindi nagka-bulutong-tubig at/o hindi nabakunahan ng bakuna sa varicella.

MGA KONTAK: Suriin ang katayuan ng pagbabakuna ng mga kontak sa paaralan at pasilidad ng pangangalaga sa bata. Inirerekomenda ang pagbabakuna sa loob ng 3 na araw at hanggang sa 5 na araw pagkatapos ng pagkakalantad para sa postexposure prophylaxis kung ang tao ay hindi immune. Kahit na lumampas na sa 5 na araw, dapat pa rin itong ialok upang protektahan laban sa mga susunod na pagkakalantad. Para sa mga nalantad na kontak na walang kaligtasan sa sakit:

  • Setting sa paaralan: hindi inirerekomenda ang pag-alis maliban kung may naiulat na outbreak (tatlo o higit pang kasong may kaugnayan sa epi sa loob ng 21 araw sa grupo o pasilidad); subaybayan ang mga sintomas ng bulutong-tubig sa loob ng 8–21 araw mula sa pagkakalantad at hanggang sa 28 araw pagkatapos para sa mga nakatanggap ng VariZIG o IVIG.
  • Setting ng pangangalaga sa bata: inirerekomenda ang pagbubukod sa loob ng 8–21 araw mula sa pagkakalantad (28 araw kung binigyan ng VariZIG o IVIG.)
  • Kung may mga sintomas, huwag papasukin sa paaralan at sa pasilidad ng pangangalaga sa bata.
Konjuntivitis

(Sore Eyes)

 1–3 na araw

Nagbabago depende sa sanhi.

Kasama sa mga sanhi ang bakterya, mga virus, mga allergy, at mga kemikal/nakakairita.

 Pakikipag-ugnayan sa paglabas mula sa mata o mga kontaminadong bagay, kung ang sanhi ay nakakahawa (hal., bakterya o virus).

Ang mga sanhi na may kinalaman sa allergy at kemikal ay hindi nakahahawa.

 Pink o pulang mata na may pamamaga ng mga talukap ng mata, pagtaas ng luha, at paglabas ng likido mula sa mata.

Maaaring maging sarado dahil sa muta ang mga talukap ng mata pagkatapos matulog. Maaaring magsangkot ng isa o parehong mga mata.

 PASYENTE: Para sa viral o bacterial conjunctivitis, huwag pumasok sa paaralan o pasilidad ng pangangalaga ng bata habang may mga sintomas o hanggang sa payagang bumalik ng isang tagapagbigay ng pangangalagang pangkalusugan. Mahalagang hugasan nang lubusan ang mga kamay pagkatapos ng pakikipag-ugnayan sa nana sa mata. Huwag magbahagi ng anumang mga gamit na nagkaroon ng kontak sa mga mata.

MGA KONTAK: Hindi ipinag-uutos ang pagbubukod.
COVID-19†

(Sakit na Coronavirus 2019 na dulot ng SARS-CoV-2 virus)

Ang mga pinaghihinalaan o kumpirmadong kaso ng COVID-19 ay hindi na kinakailangang iulat (maliban sa mga laboratoryo). Kailangan pa rin ang pag-uulat ng mga pinaghihinalaan o kumpol na mga outbreak.

 2–14 na araw

Habang patuloy na lumilitaw ang mga variant ng virus, ang mga katangian tulad ng panahon ng inkubasyon at kadalian ng hawaan ay maaaring magbago.

 Paglanghap o pagkakadikit sa mga patak mula sa paghinga; pagkakadikit sa mga kontaminadong ibabaw.

Ang mga tao ay nakahahawa nang 2 araw bago ang pagsisimula ng mga sintomas hanggang sa 10 araw pagkatapos ng pagsisimula ng mga sintomas, kung saan mas mataas ang viral load sa maagang yugto ng impeksiyon.

 Maaaring walang sintomas ang mga pasyente o maaaring magkaroon ng iba't ibang sintomas na may iba't ibang antas ng kalubhaan:
  • Lagnat at/o panginginig
  • Ubo at/o tumutulo ang ilong
  • Kinakapos na paghinga
  • Sakit ng ulo
  • Pagkapagod
  • Sakit sa lalamunan
  • Sakit ng kalamnan o katawan
  • Bagong pagkawala ng lasa o amoy
  • Pagduduwal, pagsusuka, pagtatae
 PASYENTE: Mangyaring sumangguni sa "Pag-iwas sa Pagkalat ng mga Virus sa Paghinga Kapag Kayo ay May Karamdaman" ng CDC. Sa pangkalahatan, ang mga tao ay maaaring bumalik sa mga normal na gawain kapag ang mga sintomas ay pangkalahatang gumagaling AT wala silang lagnat sa loob ng hindi bababa sa 24 oras (at hindi gumagamit ng gamot na pampababa ng lagnat). Depende sa kalubhaan ng karamdaman, sumangguni sa isang tagapagbigay ng pangangalagang pangkalusugan, sentro ng pangmadaliang pangangalaga, o kagawarang pangkagipitan para sa karagdagang pagsusuri at paggagamot.

MGA KONTAK: Hindi inirerekomenda ang pagbubukod para sa mga kontak.
Mga Karamdamang Dulot ng Pagtatae†

(Campylobacteriosis, Impeksyon sa Shiga toxin-producing E. coli (STEC), kabilang ang E. coli O157:H7, Giardiasis, Salmonellosis, Shigellosis, atbp.)

 Campylobacteriosis:

2–5 araw (Saklaw: 1–10 araw)

E. coli O157:H7:

3–4 araw (Saklaw: 1–10 araw)

Giardiasis:

1–3 na linggo

Salmonellosis:

12–36 oras (Saklaw: 6–72 oras; bagaman may naiulat na hanggang 16 na araw)

Shigellosis:

1–3 araw (Saklaw: 1–7 araw)

 Daanang fecal-oral sa pamamagitan ng direktang pakikipag-ugnayan o sa pamamagitan ng paglunok ng kontaminado, hilaw, o hindi wastong nalutong pagkain o hindi ginagamutang tubig Ang pinakakaraniwang mga sintomas ay pagtatae, pananakit o pag-pulikat sa tiyan, pananamlay, at lagnat. Ang mga dumi ay maaaring maglaman ng nakikitang dugo o nakatagong dugo. Maaaring magkaroon ng matinding pagka-dehydrate ang mga maliliit na bata.

Ang campylobacteriosis ay maaaring magtulad sa apendisitis o intussusception. Ang E. coli O157:H7 ay maaaring humantong sa hemolytic-uremic syndrome. Sa giardiasis, ang mga tao ay maaaring walang sintomas o may malabsorption na may mabaho, mamantikang dumi at pagbaba ng timbang.

Ang mga pasyenteng may mahinang sistema ng imyunidad ay maaaring magkaroon ng matagal, pabalik-balik, o ekstrangestinal na mga impeksyon.

 PATSYENTE: Iliban sa paaralan at pasilidad ng pangangalaga ng bata hanggang sa huminto ang pagtatae sa loob ng hindi bababa sa 24 oras. Ang mga dumi ay dapat nakapaloob sa diaper o kapag ang mga pasyenteng may kontrol sa pagdumi ay wala nang mga aksidente sa dumi at kapag ang dalas ng dumi ay hindi hihigit sa 2 na dumi kaysa sa normal na dalas para sa pasyente, kahit na nananatiling malambot ang dumi. Bigyang-diin ang kahalagahan ng wastong paghuhugas ng kamay. Sa isang tagpo ng outbreak, kumunsulta sa lokal na kagawaran ng kalusugan para sa pahintulot na makabalik sa paaralan/pasilidad ng pangangalaga ng bata.

Setting ng Pangangalaga sa Bata: Para sa STEC, huwag papasukin hanggang sa magkaroon ng dalawang negatibong specimen ng dumi, na kinuha nang may pagitan na hindi maikli sa 24 na oras, at hindi mas maaga sa 48 na oras pagkatapos itigil ang mga antibiotic (kung ibinigay).

MGA KONTAK: Ang pagbubukod at mga kultura ng dumi ay hindi ipinapahiwatig kung walang mga sintomas. Ang mga kontak na may mga sintomas ay dapat ibukod hanggang sa tumigil ang pagtatae sa loob ng hindi bababa sa 24 oras. Ang dumi ay dapat mapaloob sa lampin o ang bata ay may kontrol sa dumi at ang dalas ng dumi ay hindi hihigit sa 2 na dumi kaysa sa normal na dalas ng batang iyon para sa oras na ang bata ay nasa programa. Inirerekomenda ang pagkolekta ng mga specimen ng dumi para sa mga may sintomatikong kontak, at ang mga batang ito ay dapat ibukod sa paaralan at sa pasilidad ng pangangalaga ng bata habang nakabinbin ang pagsusuri.

Kumunsulta sa inyong lokal na kagawaran ng kalusugan para sa payo sa panahon ng mga pinaghihinalaang outbreak sa paaralan.

Mahalaga ang masusing kalinisan ng kamay at paglilinis ng kapaligiran.
Ikalimang Karamdaman

(Parvovirus B19, Erythema Infectiosum)

 4–14 na araw

(Saklaw: 4–21 na araw)

 Pakikipag-ugnayan sa mga sekresyon ng respiratory tract at pagkalantad sa balat sa dugo o mga produktong galing sa dugo. Maaari rin itong maipasa mula sa ina patungo sa sanggol habang nagbubuntis.

Kapag lumitaw na ang katangi-tanging pantal, ang bata ay malamang na hindi na nakakahawa at maaaring bumalik sa paaralan.

 Katangi-tanging pantal na nailalarawan sa pamamagitan ng matingkad na pamumula ng balat, lalo na sa mukha, na kumukupas at umuulit; ayon sa klasikal na paglalarawan, ito ay "hitsura ng sinampalukang pisngi (slapped cheek appearance)." Ang pantal ay maaaring magkaroon ng anyong lacey sa katawan at mga paa't kamay. Maaari itong magbago-bago sa tindi at maulit sa mga pagbabago sa kapaligiran, tulad ng temperatura at pagkakalantad sa sikat ng araw, sa loob ng ilang linggo hanggang buwan. Maaaring magkaroon ng mga banayad na sintomas ng lagnat, pananakit ng kasukasuan, ubo, namamagang lalamunan, at sakit ng ulo 7–10 araw bago ang pantal. PASYENTE: Hindi ipinahiwatig ang pagbubukod lampas sa mga patakaran ng pasilidad tungkol sa lagnat o pantal.

MGA KONTAK: Hindi ipinahiwatig ang pagbubukod. Ang mga buntis na babae at mga taong may mahinang immune system ay dapat humingi ng payong medikal.
Sakit sa Kamay, Paa, at Bibig

(Coxsackievirus, Enterovirus)

 3–5 na araw Pagkakaroon ng kontak sa mga sekresyon ng ilong at lalamunan, likido mula sa mga paltos, o dumi mula sa isang nahawaang tao. Maaari ding kumalat sa pamamagitan ng kontak sa mga kontaminadong bagay o ibabaw.

Pinakanakahahawa ang mga tao sa unang linggo ng sakit ngunit maaaring magkalat ng virus sa loob ng mga araw o linggo pagkatapos mawala ang mga sintomas. Ang mga taong may impeksiyon ay maaaring magkalat ng virus kahit na hindi kailanman nagkaroon ng mga sintomas.

 Kasama sa mga paunang sintomas ang lagnat, mahinang gana sa pagkain, pangkalahatang karamdaman, at namamagang lalamunan. Maaaring magkaroon ng mga singaw sa bibig at pantal makalipas ang 1–2 araw. Ang pantal ay lumilitaw bilang patag o bahagyang nakaangat na mga pulang spot, na kung minsan ay may mga paltos. Karaniwang nasa mga palad ng mga kamay at talampakan ng mga paa ang pantal ngunit maaari ring makaapekto sa ibang mga lugar (halimbawa, mga tuhod, siko, o puwit). Karaniwang tumatagal ang mga sintomas ng 7–10 araw. Gumagaling ang mga sugat sa balat sa loob ng 3–5 araw pagkatapos magsimula ang sakit. PATSYENTE: Iliban sa paaralan o pasilidad ng pangangalaga ng bata sa loob ng hindi bababa sa 24 oras pagkatapos mawala ang lagnat nang hindi gumagamit ng gamot na pampababa ng lagnat at walang hindi makontrol na pagtulo ng laway na may mga singaw sa bibig. Hinihikayat ang mga magulang/tagapangalaga na makipag-usap sa kanilang tagapagbigay ng pangangalagang pangkalusugan tungkol sa kung kailan babalik sa paaralan o pasilidad ng pangangalaga ng bata kung naroroon pa rin ang pantal at may mga paltos sa bibig at labis na pagtulo ng laway.

MGA KONTAK: Hindi ipinag-uutos ang pagbubukod.

Ang masusing kalinisan ng kamay at paglilinis ng kapaligiran ay napakahalaga.
Hepatitis A†

Ang lahat ng pinaghihinalaan o kumpirmadong kaso ay mabilis na maiuulat sa lokal na kagawaran ng kalusugan

 28 araw

(Saklaw: 15–50 na araw)

 Daanan ng dumi patungo sa bibig sa pamamagitan ng direktang pakikipag-ugnayan o paglunok ng kontaminadong pagkain o tubig.

Ang mga taong may impeksiyon ng virus ng Hepatitis A (HAV) ay pinakanakaaakit sa loob ng 1–2 linggo bago magsimula ang sakit, kung kailan pinakamataas ang konsentrasyon ng virus sa dumi. Ang panganib ay malaki ang pagbaba sa 7– araw pagkatapos ng pagsisimula ng sintomas at minimal na sa ika-10 3 linggo ng sakit.

 Biglang nagsisimula ang mga paunang sintomas at kinabibilangan ng lagnat, pagduduwal, pagsusuka, pagtatae, pagkapagod, pananakit ng kasukasuan, anoreksya, at pananakit o kakulangan sa ginhawa sa tiyan. Maaaring naroroon sa simula o maaaring lumitaw makalipas ang ilang araw hanggang sa isang linggo ang madilim na ihi, mapusyaw na dumi, at paninilaw ng balat o mga mata (jaundice). Tumataas ang posibilidad ng mga sintomas kasabay ng edad.

Karaniwang tumatagal nang wala pang 2 buwan ang mga sintomas ngunit maaaring umabot hanggang 6 buwan.

 PASYENTE: Ang mga pasyenteng may matinding impeksiyon ng HAV na nagtatrabaho bilang mga tagapangasiwa ng pagkain o dumadalo o nagtatrabaho sa mga pasilidad ng pangangalaga sa bata ay dapat na ibukod sa loob ng 14 na araw kung may mga sintomas, o 7 na araw mula nang magkaroon ng paninilaw ng balat. Kung ang tao ay hindi tagapangasiwa ng pagkain o nasa pasilidad ng pangangalaga sa bata, ibukod sa loob ng 7 na araw matapos lumitaw ang mga sintomas. Dapat magsagawa ng serologic na pagsusuri upang kumpirmahin ang impeksiyon ng HAV sa mga pinaghihinalaang kaso.

MGA CONTACT: Tukuyin kung ang contact ay immune sa HAV sa pamamagitan ng mga rekord ng pagbabakuna at/o serologic testing (isang positibong Hep A IgG). Karaniwang hindi inirerekomenda ang serologic testing kung hindi available ang mga rekord ng pagbabakuna. Maaari itong isaalang-alang sa mga partikular na sitwasyon upang mabawasan ang mga gastos sa pamamagitan ng hindi pagpapabakuna sa mga taong immune na. Ang mga contact na immune na ay hindi nangangailangan ng karagdagang pagsubaybay. Tukuyin kung natutugunan ng contact ang pamantayan para sa postexposure prophylaxis (PEP) ng HAV na may bakuna sa Hepatitis A, immunoglobulin, o pareho.

Ang mga tauhan o dumadalo sa pangangalaga ng bata na maaaring nalantad sa HAV sa nakaraang 2 linggo ay dapat ibukod sa loob ng 7 linggo pagkatapos ng huling pakikipag-ugnayan sa kaso sa panahon ng nakahahawa, maliban kung sila ay tumanggap ng PEP sa loob ng 14 araw ng pagkakalantad o nag-ulat ng imyunidad sa pamamagitan ng pagbabakuna o serolohiya na nagpapahiwatig ng nakaraang sakit.

Ang mga contact na may mga sintomas at may kaugnayan sa epidemya sa isang kumpirmadong kaso sa laboratoryo ay nakakatugon sa kahulugan ng kaso at dapat pamahalaan bilang isang kaso, kabilang ang naaangkop na pagsisiyasat at pagbubukod.

Sa isang pasilidad ng pangangalaga ng bata, bigyang-diin ang kahalagahan ng wastong paghuhugas ng kamay. Sa mga pasilidad na may mga batang nakasuot ng lampin, kung ang isa o higit pang kaso ay nakumpirma sa mga batang dumadalo o tauhan o dalawa o higit pang kaso sa mga sambahayan ng mga tauhan o dumadalo, ang hepatitis A PEP ay dapat ibigay sa loob ng 14 araw pagkatapos ng pagkakalantad sa lahat ng hindi nabakunahang tauhan at dumadalo.

Sa mga sentrong walang mga batang nakasuot ng lampin, ang hepatitis A PEP ay dapat ibigay lamang sa mga hindi bakunadong kaklase ng index case. Ang mga kontak na walang sintomas ay maaaring bumalik pagkatapos makatanggap ng hepatitis A PEP.

Kung may mga katanungan tungkol sa pamamahala ng mga kaso at/o mga nakasalamuha, mangyaring makipag-ugnayan sa lokal na kagawaran ng kalusugan.
Hepatitis B† 60–90 na araw

(Saklaw: 45–160 na araw)

 Direktang pakikipag-ugnayan sa nahawahang dugo o iba pang likido ng katawan. Nagaganap ang transmisyon kapag ang hepatitis B virus (HBV) ay pumasok sa katawan sa pamamagitan ng mga sugat sa balat o sa pamamagitan ng mga mucous membrane. Ang mga panganib ng pagkabihag ng HBV kapag ang isang madaling kapitang bata ay kumagat sa isang bata na may talamak na impeksiyon ng HBV, o kapag ang isang madaling kapitang bata ay kinagat ng isang bata na may talamak na impeksiyon ng HBV, ay hindi alam. Bagamat may teoretikal na panganib kung ang dugong positibo sa HBsAg ay pumasok sa bibig ng kumagat, ang transmisyon sa pamamagitan ng paraang ito ay hindi pa nadodokumento. Ang paglitaw ng mga sintomas ng talamak na hepatitis ay nakasalalay sa edad at karaniwang nangyayari sa mga matatanda. Hanggang sa kalahati ng lahat ng mas matatandang bata, kabataan, at matatanda ay nakakaranas ng mga sintomas. Gayunpaman, ang karamihan sa mga batang mas bata sa limang taon ay walang mga sintomas. Ang saklaw ng mga sintomas at palatandaan ay iba-iba at kinabibilangan ng subakutang karamdaman na may mga hindi tiyak na sintomas (hal., kawalan ng gana sa pagkain, pagduduwal, o pangkalahatang panghihina), klinikal na hepatitis na may paninilaw ng balat, o fulminant hepatitis. PASYENTE: Sundin ang payo ng tagapagbigay ng pangangalagang pangkalusugan ng bata at/o ng inyong lokal na kagawaran ng kalusugan.

MGA KONTAK: Hindi ipinag-uutos ang pagbubukod.
Impeksyon sa HIV† at AIDS† (Acquired Immunodeficiency Syndrome) Para sa mga sanggol at batang hindi ginamot na nagkaroon ng impeksyon sa HIV sa pamamagitan ng paghahatid mula sa ina patungo sa anak, ang karaniwang edad ng pagsisimula ng mga sintomas ay 12–18 buwang gulang. Ang ilang mga bata ay nagkakasakit sa unang ilang buwan ng buhay, ngunit ang iba ay nananatiling walang sintomas sa loob ng higit sa 5 taon at, sa mga bihirang pagkakataon, hanggang sa maagang pagbibinata.

Ang acute retroviral syndrome ay nabubuo sa 40–90% ng mga nasa hustong gulang at kabataan. Nangyayari ito 7–14 na araw pagkatapos ng pagkahawa sa virus at tumatagal ng 5–7 na araw. Karamihan sa mga pasyente ay hindi sapat ang lala upang humingi ng medikal na atensiyon.
  1. Pagsasalin sa pamamagitan ng pakikipagtalik (vaginal, anal, orogenital)
  2. Pagkakalantad ng dugo sa balat (hal., mga kontaminadong karayom)
  3. Pagsasalin mula sa ina patungo sa anak
  4. Pagkakalantad ng mucous membrane sa kontaminadong dugo o mga pluwido ng katawan
  5. Pagsasalin ng kontaminadong dugo o mga produktong galing sa dugo, bagaman ito ay halos ganap na naalis sa U.S. mula noong 1985
  6. May mga naiulat na kaso ng paghahatid ng HIV mula sa pakikipag-ugnay ng balat na may sugat sa mga pluwido ng katawan na naglalaman ng dugo
 Kasama sa mga klinikal na manipestasyon ng hindi ginagamot na impeksiyon ng HIV sa mga bata ang hindi maipaliwanag na mga lagnat, pangkalahatang lymphadenopathy, hepatomegaly, splenomegaly, kabiguan sa paglaki (failure to thrive), paulit-ulit na candidiasis sa bibig at lampin, paulit-ulit na pagtatae, parotitis, hepatitis, sakit sa central nervous system (hal., encephalopathy, hyperreflexia, hypertonia, floppiness, pagkaantala sa pag-unlad), lymphoid interstitial pneumonia, paulit-ulit na invasive na impeksiyong bacterial, at mga oportunistikong impeksiyon (hal., mga impeksiyong viral, parasitic, at fungal). PASYENTE: Sundin ang payo ng tagapagbigay ng pangangalagang pangkalusugan ng bata at/o ng inyong lokal na kagawaran ng kalusugan.

MGA KONTAK: Hindi ipinag-uutos ang pagbubukod.
Influenza

(Napapanahon)

Tandaan: Ang mga pinaghihinalaan o kumpirmadong impeksyon ng bagong virus ng influenza ay dapat na mabilis na iulat sa lokal na kagawaran ng kalusugan at maaaring may iba't ibang pamantayan sa pagbubukod.

 2 araw

(Saklaw: 1–4 na araw)

 Mga patak sa paghinga (hal., pag-ubo o pagbahing), kontaminadong mga kamay o ibabaw (kung saan maaari itong manatili nang hanggang 24 oras), o paghawa sa pamamagitan ng hangin sa pamamagitan ng maliliit na particle aerosol sa paligid ng taong may nakakahawang sakit

Maaaring nakakahawa ang mga pasyente 24 na oras bago magsimula ang mga sintomas. Ang pagkalat ng virus (viral shedding) sa mga sekresyon sa ilong ay karaniwang umaabot sa pinakamataas sa unang 3 araw ng sakit at humihinto sa loob ng 7 araw ngunit maaaring tumagal (10 araw o higit pa) sa mga batang anak at mga taong may mahinang immune system.

 Biglang pagkakaroon ng lagnat, na kadalasang may kasamang hindi produktibong ubo, panginginig o panginginig dahil sa ginaw, malaganap na pananakit ng kalamnan, sakit ng ulo, at pangkalahatang pakiramdam ng pagkakasakit. Pagkatapos, ang mga sintomas sa daanan ng hangin, kabilang ang namamagang lalamunan, baradong ilong, raynitis, at ubo, ay mas lalong lumilitaw. Hindi gaanong karaniwan, ang pananakit ng tiyan, pagduduwal, pagsusuka, at pagtatae ay nauugnay sa trangkaso. Sa ilang mga bata, ang trangkaso ay maaaring lumitaw bilang karamdaman sa itaas na daanan ng hangin o bilang karamdaman na may lagnat na may kakaunting sintomas sa daanan ng hangin. Sa mga sanggol, ang trangkaso ay maaaring magdulot ng larawan ng karamdamang kahawig ng hindi tiyak na sepsis, at sa mga sanggol at maliliit na bata, ang trangkaso ay maaaring magdulot ng impeksyon sa gitnang tainga (otitis media), croup, karamdamang kahawig ng pertussis, bronchiolitis, o pulmonya. Ang matinding myositis na pangalawa sa trangkaso ay maaaring magpakita ng paninigas at pananakit ng kalamnan sa binti at pagtanggi sa paglakad. PASYENTE: I-exclude sa paaralan at setting ng pangangalaga sa bata hanggang sa pangkalahatang bumubuti ang mga sintomas AT wala silang lagnat sa loob ng kahit 24 na oras (at hindi gumagamit ng gamot na pampababa ng lagnat).

MGA KONTAK: Hindi ipinag-uutos ang pagbubukod.
Tigdas†

(Rubeola, Pulang Tigdas)

Ang lahat ng pinaghihinalaan o kumpirmadong kaso ay mabilis na maiuulat sa lokal na kagawaran ng kalusugan

 Mula sa pagkakalantad hanggang sa prodrome:

11–12 araw (promedyo)

Mula sa pagkakalantad hanggang sa pagsisimula ng pantal:

14 na mga araw (Saklaw: 7–21 na mga araw)

 Direktang pakikipag-ugnayan sa mga nakahahawang patak o sa pamamagitan ng pagkalat sa hangin sa pamamagitan ng paglanghap ng mga nakahahawang patak kapag ang isang taong may tigdas ay umuubo, bumahin, atbp. Ang attack rate sa isang madaling mahawang indibidwal na nalantad sa tigdas ay 90% sa mga tagpo ng malapit na pakikisalamuha.

Ang mga pasyenteng nahawaan ng ligaw na uri ng virus ng tigdas ay nakakahawa mula 4 araw bago magsimula ang pantal hanggang 4 araw matapos lumitaw ang pantal.

 Lagnat, ubo, sipon, at pamumula ng mata, na sinundan ng pantal na may mga paltos at batik na nagsisimula sa mukha at kumakalat pababa at palabas. Sa paunang panahon, maaaring mayroong mga batik na Koplik. Maaaring hindi umunlad ang katangi-tanging pantal sa mga pasyenteng may mahinang sistema ng imyunidad.

Ang mga batik na Koplik ay karaniwang 1-3mm na mapuputi, makulimlim, o namamalihunting pagtaas na may base na erytematoso na karaniwang makikita sa mauhog na lamad ng pisngi (buccal mucosa). Hindi nakikita ang mga batik na Koplik sa lahat ng kaso ng tigdas.

 PASYENTE: Huwag papasukin sa paaralan at pasilidad ng pangangalaga sa bata hanggang sa hindi kumukulang sa 4 araw pagkatapos lumitaw ang pantal at kapag kaya na ng bata na lumahok.

MGA CONTACT: Suriin ang mga rekord ng pagbabakuna ng lahat ng mga contact. Ang mga karagdagang hakbang ay hindi kinakailangan para sa mga bata at/lubos na nabakunahan o may ebidensiya ng kaligtasan sa tigdas ang mga kawani. Ang mga taong hindi bakunado, kabilang ang mga maliban sa pagbabakuna sa tigdas para sa mga kadahilang medikal, ay dapat alisin sa paaralan, pasilidad ng pangangalaga sa bata, at mga pasilidad ng pangangalagang pangkalusugan. Ang tagal ng restriksiyon ay nakasalalay sa katayuan sa kalusugan (hal., pagbubuntis), timing at uri ng postexposure prophylaxis (bakuna o immune globulin), kung ibinigay. Talakayin sa inyong lokal na kagawaran ng kalusugan at sumangguni sa patnubay ng VDH. Ang bawat pinaghihinalaang kaso ng tigdas ay dapat iulat kaagad sa lokal na kagawaran ng kalusugan.
Meningitis, Bakteryal

(H. influenzae†, Meningococcal†, Pneumococcal)

Ang lahat ng pinaghihinalaan o kumpirmadong kaso ng invasive H. influenzae disease o meningococcal disease ay mabilis na maiuulat sa lokal na kagawaran ng kalusugan

 H. influenzae: Hindi natukoy

Meningococcal: 1–10 araw

Pneumococcal: Hindi alam at nag-iiba ayon sa uri ng impeksyon (maaaring kasing-ikli ng 1 hanggang 3 na araw).

 Mga sekresyon sa respiratory (hal., pag-ubo o pagbahing) o lalamunan (hal., paghalik) sa pamamagitan ng malapit o matagal na pakikipag-ugnayan.

Maaari ding mangyari ang pagsasalin sa pamamagitan ng pagbabahagi ng mga inumin, kagamitan sa pagkain, mga produkto ng tabako, at mga produkto para sa personal na pangangalaga. Dapat ituring ang mga pasyente na may kakayahang magsalin ng organismo sa loob hanggang 24 na oras pagkatapos simulan ang epektibong paggamot na antimicrobial.

 Biglang paglitaw ng lagnat, paninigas ng leeg, sakit sa leeg, pananakit ng ulo, sensitibo sa liwanag at iba pang mga sintomas o senyales sa neurolokhiya. Ang mga pasyenteng may septicemia ay maaaring magkaroon ng lagnat, pagtatae, pagduduwal, pagsusuka, at pananakit ng kalamnan.

Sa sakit na meningococcal, ang pantal sa simula ay maaaring macular o maculopapular ngunit karaniwang nagiging petechial o purpuric sa loob ng ilang oras. Ang mga senyales at sintomas ng meningococcal meningitis ay maaaring hindi mapag-iba sa mga nauugnay sa pneumococcal meningitis.

 PASYENTE: Huwag papasukin sa paaralan at pasilidad ng pangangalaga ng bata sa panahon ng malubhang karamdaman. Hindi nakahahawa pagkatapos ng 24–48 oras ng naaangkop na therapy sa gamot.

MGA CONTACT: Hindi ipinahiwatig ang pagbubukod. Makipag-usap sa inyong lokal na kagawaran ng kalusugan upang matukoy kung ang mga malalapit na contact ay nangangailangan ng agarang paggamot na prophylactic para sa H. influenzae o sakit na meningococcal, lalo na ang mga contact sa isang setting ng pangangalaga sa bata. Dapat payuhan ang mga mag-aaral at kawani na huwag magbahagi ng mga inumin, kagamitan sa pagkain, o mga produktong pang-personal na pangangalaga. Ang mga sanggol at maliliit na bata ay hindi dapat magbahagi ng mga botelya, laruan, o iba pang bagay na ipinapasok sa bibig.
Mononucleosis

(Mono, Epstein-Barr Virus)

 4–6 na linggo Pagkalat sa pagitan ng mga tao sa pamamagitan ng mga likido sa katawan, lalo na ang laway (paghalik o pagbabahagi ng mga bagay na kontaminado ng laway). Ang EBV ang pinakakaraniwang sanhi ng mononucleosis ngunit maaari ring sanhi ng iba pang mga virus. Matinding pagkapagod, lagnat, pananakit ng lalamunan, sakit ng ulo, pananakit ng katawan, namamaga na mga lymph node sa leeg at kilikili, namamaga na atay o pali. Maaaring mayroon o lumitaw ang pantal. Ang mga maliliit na bata ay maaaring magkaroon ng banayad o walang mga sintomas.

Karamihan sa mga tao ay bumubuti ang pakiramdam sa loob ng 2 hanggang 4 linggo. Ang ilang tao ay nakararamdam ng pagkapagod sa loob ng ilang linggo pa o kaya ay bihirang buwan.

 PATSYENTE: Hindi ipinahiwatig ang pagbubukod. Iwasan ang mga aktibidad na nagiging sanhi ng pagpapalitan ng laway (hal., pagbabahagi ng mga baso o kagamitan). Dapat iwasan ng pasyente ang mabibigat na ehersisyo at mga contact sport sa loob ng hindi bababa sa isang buwan o hanggang sa hindi na makapa ang pali. Hinihikayat ang mga magulang/tagapangalaga na makipag-usap sa kanilang tagapagbigay ng pangangalagang pangkalusugan tungkol sa pagpapatuloy ng mga paligsahan.

MGA KONTAK: Hindi ipinag-uutos ang pagbubukod.
Mpox†

(Dating kilala bilang monkeypox)

Ang lahat ng pinaghihinalaan o kumpirmadong kaso ay mabilis na maiuulat sa lokal na kagawaran ng kalusugan

 3–17 na araw

Karaniwang nagsisimula ang mga sintomas sa loob ng 21 araw ng pagkakalantad sa virus. Kung ang isang tao ay may mga sintomas na parang trangkaso, karaniwang magkakaroon sila ng pantal makalipas ang 1–4 araw.

 Sa pamamagitan ng malapit na pakikipag-ugnayan (kabilang ang matalik, sekswal, o pakikipag-ugnayan sa bahay/pag-aalaga) sa isang taong may mpox (hal., balat sa balat, mga likido sa katawan, matagal na pakikipag-usap o paghinga, mula sa ina patungo sa sanggol), at sa pamamagitan ng pakikipag-ugnayan sa mga kontaminadong materyales (hal., kasuotan, kagamitan sa higaan), o direktang pakikipag-ugnayan sa mga nahawaang maiinit na hayop.

Maaaring kumalat ang Mpox mula sa oras na magsimula ang mga sintomas hanggang sa ganap na gumaling ang pantal at magkaroon ng bagong patong ng balat. Karaniwang tumatagal ang karamdaman ng 2–4 linggo.

 Ang mga taong may mpox ay nagkakaroon ng pantal na maaaring matagpuan sa mga kamay, paa, dibdib, mukha, sa loob o paligid ng bibig, o sa o paligid ng mga ari o puwit.

Ang pantal ay dadaan sa ilang yugto, kabilang ang mga langib, bago gumaling. Ang pantal ay maaaring magsimulang magmukhang mga tigyawat o paltos at maaaring masakit o makati.

Kasama sa iba pang mga sintomas ng mpox ang lagnat, panginginig, pamamaga ng mga lymph node, matinding pagod, pananakit ng kalamnan at likod, sakit ng ulo, at mga sintomas sa paghinga (hal., pananakit ng lalamunan, baradong ilong, o ubo).

Maaaring magtaglay ng lahat o kakaunti lamang na mga sintomas ang mga tao.

 PASYENTE: Huwag papasukin sa paaralan at sa tagpuan ng pangangalaga ng bata hanggang sa gumaling ang pantal, natanggal na ang lahat ng langib, at nabuo na ang bagong patong ng balat. Maaaring tumagal ito nang hanggang 4 linggo pagkatapos magsimula ang mga sintomas. Dapat makipagtulungan ang mga tagapag-alaga sa isang tagapagbigay ng pangangalagang pangkalusugan at sa kagawaran ng kalusugan upang magpasya kung kailan maaaring bumalik ang bata o kabataan sa pasilidad ng edukasyon.

MGA KONTAK: Hindi ipinahiwatig ang pagbubukod sa karamihan ng mga kaso. Sa ilang mga pagkakataon, kung ang paghahanap ng kontak ay maaaring hindi posible at nagkaroon ng mataas o katamtamang antas ng pagkakalantad, ang lokal na kagawaran ng kalusugan ay maaaring isaalang-alang ang paglimitahan sa pakikilahok ng isang indibidwal sa mga aktibidad. Isasaalang-alang ng kagawaran ng kalusugan ang edad ng indibidwal at ang kanilang kakayahang kilalanin o iparating ang mga sintomas, ang mga uri ng pakikipag-ugnayan sa kapaligiran, at ang panganib ng mas malubhang sakit sa iba sa kapaligiran. Kung ang isang kontak ay nagkaroon ng mataas o katamtamang panganib na pagkakalantad, maaaring irekomenda ng kagawaran ng kalusugan ang postexposure prophylaxis gamit ang bakunang JYNNEOS, na mainam na ibigay sa loob ng 4 araw pagkatapos ng pagkakalantad.

Ang mga pasilidad na may mga batang o kabataang nakatira rito (hal., mga boarding school, mga kampo tuwing magdamag, at iba pang mga tirahang kapaligiran) ay sumusunod sa mga konsiderasyon para sa mga lugar ng pagtitipon.
Mga beke† 16–18 na araw

(Saklaw: 12–25 na araw)

 Pakikipag-ugnayan sa mga sekresyon ng nakahahawang daanan ng hangin at laway. Lubhang nakahahawa.

Ang panahon ng pinakamataas na kakayahang makahawa ay nagsisimula 2 araw bago ang pagsisimula ng parotitis. Ang inirerekomendang panahon ng paghihiwalay ay 5 araw pagkatapos ng pagsisimula ng pamamaga ng parotid. Gayunpaman, ang virus ay natukoy sa laway ng mga pasyente nang kasing maaga ng 7 araw bago at hanggang 9 araw pagkatapos ng pagsisimula ng pamamaga.

 Pamamaga at pananakit ng isa o parehong parotid gland gayundin ang mga hindi tiyak na sintomas tulad ng lagnat, pananakit ng kalamnan, pagkawala ng gana sa pagkain, pangkalahatang pakiramdam na masama, at pananakit ng ulo. Ang impeksyong walang sintomas ay nangyayari sa humigit-kumulang 15-20% ng mga kaso, kadalasan sa mga matatanda kaysa sa mga bata. PASYENTE: Bilang karagdagan sa mga karaniwang pag-iingat, ibukod sa paaralan at pasilidad ng pangangalaga sa bata sa loob ng 5 araw pagkatapos magsimula ang pamamaga ng parotid gland.

MGA KONTAK: Ang pagtukoy sa katayuan ng pagpapabakuna ay dapat makuha para sa lahat ng kontak. Sa sitwasyon ng outbreak, kumunsulta sa lokal na kagawaran ng kalusugan tungkol sa pamamahala ng outbreak at kung kailangang ibukod ang mga kontak sa paaralan o pasilidad ng pangangalaga sa bata.

Kung sumasang-ayon ang kagawaran ng kalusugan, ang mga contact na hindi nabakunahan ay dapat ibukod hanggang sa hindi bababa sa 26 araw pagkatapos ng pagsisimula ng parotitis sa huling taong may beke. Ang mga ibinukod na mag-aaral ay maaaring muling tanggapin pagkatapos matanggap ang isang dosis ng bakunang MMR sa pagpapasiya ng kagawaran ng kalusugan. Bukod pa rito, kung ang mga tao sa paaralan o pasilidad pang-alaga ng bata ay itinuturing na nasa mataas na panganib para sa beke, maaaring magkaroon ng rekomendasyon para sa mga mag-aaral at kawani na nakatanggap ng dalawang dosis ng bakunang naglalaman ng beke na makatanggap ng pangatlong dosis ng bakunang MMR.
Norovirus 12–48 oras Daan na dumi sa bibig (fecal-oral) o suka sa bibig sa pamamagitan ng direktang pakikipag-ugnay, paglunok ng kontaminadong pagkain o tubig, paghawak sa mga kontaminadong ibabaw, at na-aerosol na suka.

Ang pagkalat ng virus ay maaaring magsimula bago ang pagsisimula ng mga sintomas, umabot sa rurok ilang araw pagkatapos ng pagkakalantad, at sa ilang mga kaso, maaaring magpatuloy nang ≥4 linggo. Iniulat ang matagal na pagkalagas (>6 buwan) sa mga taong may mahinang sistema ng immunidad.

 Biglang pagsisimula ng pagsusuka at/o pagtatae na may tubig, mga pulikat sa tiyan, at pagduduwal. Karaniwang tumatagal ang mga sintomas ng 24–72 oras, ngunit maaaring magkaroon ng matagal na pagkakasakit. Ang mga sistemang manipestasyon, kabilang ang lagnat, pananakit ng kalamnan, panghihina, kawalan ng gana sa pagkain, at pananakit ng ulo, ay maaaring sumabay sa mga sintomas ng gastrointestinal tract. PASYENTE: Bukod sa mga karaniwang pag-iingat, huwag payagang pumasok sa paaralan at pasilidad ng pangangalaga ng bata ang mga taong pinaghihinalaan o nakumpirmang may norovirus hanggang sa lumipas ang 48 oras matapos mawala ang mga sintomas. Kabilang dito ang paghinto ng pagsusuka at pagtatae. Dapat na huwag payagang pumasok sa mga pasilidad ng pangangalaga ng bata ang mga sanggol at bata hanggang sa nakatago ang dumi sa lampin o kapag ang mga batang natuto nang gumamit ng banyo ay wala nang mga aksidente sa paggamit ng banyo at kapag ang dalas ng pagdumi ay hindi na hihigit sa 2 na dumi kaysa sa karaniwang dalas ng batang iyon sa oras na nasa programa ang bata, kahit na nananatiling malambot ang dumi. Bigyang-diin ang kahalagahan ng masusing paghuhugas ng kamay gamit ang sabon at tubig, lalo na kapag nag-aalaga ng mga batang naka-lampin, dahil ang virus ay maaaring mailabas sa dumi sa loob ng ilang linggo pagkatapos mawala ang mga sintomas.

MGA MGA KONTAK: Hindi ipinahiwatig ang pagbubukod. Kung may mangyaring mga sintomas sa mga kontak, pagbawalang pumasok sa paaralan at pasilidad ng pangangalaga ng bata tulad ng sa itaas. Maaaring magbawal batay sa mga sintomas nang walang diyagnosis mula sa tagapagbigay ng pangkalusugan.

Ang paglilinis sa kapaligiran ay isang napakahalagang bahagi ng pagtugon sa outbreak ng norovirus. Maaaring gumamit ng solusyon ng bleach na may mataas na konsentrasyon—ang solusyong ito ay dapat manatili sa ibabaw sa sapat na panahon upang patayin ang norovirus. Dapat banlawan ng tubig ang ibabaw upang alisin ang nalalabi ng bleach.
Pediculosis

(Mga Kuto sa Ulo)

 8–9 na araw para mapisa ang mga itlog matapos mailagay

(Range ng 7–12 na araw)

Ang mga kuto ay nagiging ganap na matanda pagkalipas ng humigit-kumulang 7 araw.

 Direktang pakikipag-ugnayan ng ulo sa ulo sa buhok ng isang taong may impeksiyon. Ang paghahatid sa pamamagitan ng pakikipag-ugnayan sa mga personal na kagamitan (hal., mga suklay, brush, kagamitan sa isports, mga sumbrero) ay hindi karaniwan.

Ang pamamahay ng mga kuto sa ulo ay kadalasang nangyayari sa mga batang pumapasok sa pangangalaga sa bata, preschool, at paaralang elementarya, at hindi ito senyales ng mahinang kalinisan.

 Matinding pangangati at pagkamot. Ang mga adult, itlog, at nits (mga balat ng itlog na walang laman) ay matatagpuan sa buhok, na madalas makita sa likod ng mga tainga at sa batok. Maaaring magkaroon ng mga gasgas at langib na dulot ng pangalawang impeksiyong bakterya.

Maraming mga bata ang walang sintomas.

 PASYENTE: Abisuhan ang mga magulang; ipagbigay-alam na ang bata ay may kuto at dapat gamutin. Ang mga bata ay hindi dapat ibukod o pauwiin nang maaga mula sa paaralan o pasilidad ng pangangalaga sa bata dahil sa kuto sa ulo dahil ang kuto sa ulo ay mababa ang antas ng hawaan sa loob ng mga silid-aralan. Dapat na huwag hikayitin ang mga patakarang “no-nit.”

MGA KONTAK: Ang mga kasama sa bahay at malalapit na kontak ay dapat suriin at gamutin kung may peste. Kung ang indibidwal na may kuto ay natutulog sa iisang kama kasama ng iba, ipinapayong gamutin ang kasama sa kama nang sabay sa taong may kuto, kahit na walang makitang buhay na kuto. Hindi kinakailangan ang pagbubukod. Hinihikayat na huwag magsagawa ng nakagawiang screening sa silid-aralan o sa buong paaralan para sa mga kuto. Ang mga magulang na may kaalaman tungkol sa diyagnosis ng impeksyon ng kuto ay maaaring suriin ang ulo ng kanilang sariling mga anak para sa kuto nang regular at kung ang bata ay nagpapakita ng mga sintomas. Mag-refer para sa paggamot kung may peste.
Pertussis†

(Pertussis)

Ang lahat ng pinaghihinalaan o kumpirmadong kaso ay mabilis na maiuulat sa lokal na kagawaran ng kalusugan

 7–10 na araw

(Saklaw: 5–21 na araw)

 Malapit na pakikipag-ugnayan sa pamamagitan ng malalaking patak ng plema na nalilikha ng pag-ubo o pagbahing. Yugto ng catarrhal: mga banayad na sintomas ng itaas na respiratory tract (hal., karaniwang sipon). Tumatagal nang 1–2 linggo.

Yugto ng paroxysmal: ubo, kadalasang mga atake ng pag-ubo, na nailalarawan sa inspiratory whoop (paghingal) pagkatapos ng paulit-ulit na pag-ubo sa parehong paghinga, na karaniwang sinusundan ng post-tussive emesis. Walang lagnat o minimal lamang ito. Ang mga mas matandang bata ay maaaring walang whoop. Kadalasan na tumatagal ng 1–6 na linggo, hanggang sa 10 na linggo.

Yugto ng paggaling: unti-unting nawawala ang mga sintomas sa loob ng ilang linggo hanggang buwan. Tumatagal nang 2–3 linggo.

 PASYENTE: I-exclude mula sa paaralan at setting ng pangangalaga ng bata hanggang sa 5 araw pagkatapos simulan ang naaangkop na terapiyang antibiotiko. Ang 5-araw na kurso ng azithromycin ay karaniwang ang ginustong paggamot at ginagamit din para sa prophylaxis pagkatapos ng pagkakalantad (PEP). Ang mga hindi ginagamot na indibidwal ay dapat i-exclude hanggang sa lumipas ang 21 araw mula nang magsimula ang ubo. Kung mayroon kayong mga katanungan tungkol sa paggamot sa pertussis o prophylaxis pagkatapos ng pagkakalantad, talakayin ito sa inyong lokal na kagawaran ng kalusugan.

MGA KONTAK: Inirerekomenda ang PEP para sa lahat ng mga kasama sa bahay at malalapit na kontak (kabilang ang mga bata sa pangangalaga ng bata), mga taong nasa mataas na panganib ng malubhang pertussis (mga sanggol na <12 buwan ang edad, mga taong may ilang partikular na umiiral nang kondisyon), at sa mga makikipag-ugnayan sa mga taong nasa mataas na panganib (kabilang ang lahat ng tao sa mga pasilidad ng pangangalaga ng bata) sa loob ng 21 araw ng pagkakalantad sa nakakahawang tao, anuman ang katayuan sa pagbabakuna.

Ang lahat ng malalapit na contact ay dapat subaybayan nang mabuti para sa mga sintomas ng pertussis sa loob ng 21 araw pagkatapos ng huling pakikipag-ugnayan sa taong nahawaan. Ang mga malalapit na contact na may ubo ay dapat magkaroon ng medikal na pagsusuri. Ibukod sa unang pahiwatig ng mga sintomas habang naghihintay ng pagsusuri ng tagapagbigay ng pangangalagang pangkalusugan.
Pinworm

(Enterobiasis, Oxyuriasis)

 1–2 buwan Direktang paglilipat ng mga itlog ng parasito sa pamamagitan ng kamay mula sa butas ng puwit patungo sa bibig ng parehong tao o ng ibang tao, o sa hindi direktang paraan sa pamamagitan ng damit, higaan, pagkain, o iba pang bagay na kontaminado ng mga itlog ng parasito.

Karaniwan ang muling pagkahawa.

 Ang mga babaeng bulate sa tiyan ay naninirahan sa bituka ng nahawaang tao at naglalagay ng mga itlog sa gabi sa balat sa paligid ng puwit. Nagdudulot ito ng pangangati sa paligid ng puwit. Ang paulit-ulit na pag-kamot ay maaaring humantong sa impeksyon sa balat na dulot ng bakterya. Ang mga bulate sa tiyan ay maaari ding lumipat sa bahagi ng ari ng babae at magdulot ng pangangati. Ang mga nahawaang tao ay maaaring magkaroon ng problema sa pagtulog.

Ang ilang mga tao ay walang mga sintomas.

 PASYENTE: Hindi ipinahiwatig ang pagbubukod.

MGA CONTACT: Hindi ipinahiwatig ang pagbubukod. Isaalang-alang ang paggamot sa mga kasama sa bahay ng pasyente sa parehong oras na ginagamot ang pasyente.
Ringworm

(Katawan: Tinea Corporis, Anit: Tinea Capitis, Singit: Tinea Cruris, Paa: Tinea Pedis)

 1–3 na linggo

Maaaring mas maikli, dahil ang mga naiulat na kaso ay naganap sa edad na 3 araw.

 Pagdidikit ng balat sa mga sugat ng mga taong nahawaan o hayop, mga ibinahaging bagay (hal., mga brush, suklay, sumbrero, tuwalya), mga ibinahaging ibabaw (hal., mga sahig ng silid-locker), lupa o mga fomite Bilog, pula hanggang kayumanggi, at malinaw na nakahiwalay na sugat sa balat. Maaaring mayroon itong makaliskis, vesicular, o pustular na gilid na may gitnang pag-clear. Maaaring magkaroon ng maliliit at nagkakaisang mga plake o papules. Karaniwan ang pangangati. PASYENTE: Hindi kinakailangan ang pagbubukod kung ang bata ay sumasailalim sa paggamot. Hindi kailangang pauwiin nang maaga sa paaralan ang bata ngunit dapat magsimula sa paggamot bago bumalik. Takpan ang mga sugat kung kaya. (Ang mga sugat sa anit ay hindi nangangailangan ng pantakip sa ulo.)

MGA CONTACT: Hindi ipinahihiwatig ang pag-exclude.
Rubella†

(German Measles)

Ang lahat ng pinaghihinalaan o kumpirmadong kaso ay mabilis na maiuulat sa lokal na kagawaran ng kalusugan

 17 araw

(Saklaw: 12–23 na araw)

 Direkta o sa pamamagitan ng patak na pakikipag-ugnayan mula sa mga likido sa ilong at lalamunan.

Pinakanakakahawa kapag lumalabas ang pantal, ngunit naipapasa sa loob ng 7 araw bago lumitaw ang pantal at nang hindi bababa sa 7 araw pagkatapos lumitaw ang pantal.

 Banayad at maculopapular na pantal na may namamaga na mga lymph node (kadalasang nasa likod ng tainga o sa base ng bungo) at bahagyang lagnat. Kadalasan ay nagsisimula ang pantal sa mukha at kumakalat sa iba pang bahagi ng katawan sa loob ng 24 oras. Karaniwang tumatagal nang 3 araw ang pantal. Maaaring magkaroon ng pananakit ng kasukasuan, lalo na sa mga mas matatandang bata at mga matatanda. PASYENTE: I-exclude sa paaralan at setting ng pangangalaga ng bata sa loob ng 7 araw pagkatapos ng pagsisimula ng pantal. Iwasan ang pagkakalantad sa mga buntis. Suriin ang mga rekord ng pagbabakuna ng lahat ng mga mag-aaral. Talakayin sa inyong lokal na kagawaran ng kalusugan.

MGA KONTAK: Sa kapaligiran ng outbreak, ang mga batang walang katibayan ng kaligtasan sa sakit ay dapat ibukod sa loob ng 23 araw pagkatapos ng pagsisimula ng pantal ng huling kaso sa outbreak. Ang mga hindi pa nabakunahang indibidwal na tumatanggap ng bakunang MMR ay maaaring muling tanggapin kung ang lahat ng indibidwal na walang dokumentasyon ng kaligtasan sa sakit ay naibukod na. Ang mga buntis na kontak ay dapat suriin ng isang tagapagbigay ng pangangalagang pangkalusugan.
Mga scabies Mga taong walang nakaraang pagkakalantad: 4–6 linggo

Dating pineste at sensitibo: 1–4 na araw

 Matagal at malapit na personal na pakikipag-ugnayan. Ang impeksiyon mula sa mga aso/hayop ay bihira. Ang kaswal na pagdikit ng balat ay malamang na hindi magresulta sa paghahatid. Ang mga fomite ay malamang na hindi humantong sa klasikong galis ngunit maaari nilang maipasa ang crusted scabies dahil mas mataas ang dami ng parasito. (Ang crusted scabies ay isang malubha at napakanakahahawang uri na maaaring mangyari sa mga may malubhang kondisyon, kapansanan sa pag-unlad, o mahinang immune system.) Matindi ang pangangati, pulang pantal na parang tigyawat sa pagitan ng mga daliri, pulso, siko, tuhod, kilikili, mga talim ng balikat, baywang, hita, puwit, at/o ari. Sa mga batang may edad na <2 taon, maaaring maapektuhan ang mga bahagi tulad ng anit, mukha, leeg, palad, at talampakan. Ang mga lungga ay manipis, kulay-abo o puti, at parang sinulid na mga linya. Ang labis na pagkamot ay maaaring magbunga ng pangalawang impeksiyon. PASYENTE: I-exclude sa paaralan at pasilidad ng pangangalaga sa bata hanggang sa matapos ang unang kurso ng naaangkop na paggamot. Ang mga batang natukoy sa oras ng klase ay hindi dapat pauwiin nang maaga mula sa paaralan o pasilidad ng pangangalaga sa bata dahil ang scabies ay may mababang antas ng pagkahawa sa loob ng mga silid-aralan.

MGA KONTAK: Ang mga malapit na kontak na may matagal na pagkakadikit ng balat sa balat ay dapat tumanggap ng paggamot sa parehong oras na natatanggap ito ng taong may impeksiyon. Ang mga saplot sa higaan at damit na nadikit sa balat ng mga taong may impeksiyon ay dapat labhan sa washing machine na may mainit na tubig at patuyuin sa mainit na ikot.
Mga Karamdamang Group A Streptococcal (GAS)

(Kasama ang Impetigo, Invasive GAS o toxic shock†, Streptococcal pharyngitis na “Strep throat”, at Scarlet Fever)

 Impetigo: 7–10 na araw

Strep throat/ Scarlet Fever: 2–5 na araw

 Impetigo:

Direktang pakikipag-ugnayan sa mga sugat sa balat o sa mga likido mula rito.

Strep throat/Scarlet fever:

Mga patak sa paghinga o pakikipag-ugnay sa mga sekresyon sa paghinga. Ang paghahatid ng fomite at mga outbreak na dulot ng pagkain ay bihira ngunit maaaring mangyari.

 Impetigo: Pula at makating mga sugat na bumubukas at tumutulo ang malinaw na likido o nana, pagkatapos ay nagkakaroon ng kulay-pulot na langib. Karaniwang matatagpuan sa mga braso, binti, bibig, at ilong.

Strep throat: Biglang paglitaw ng lagnat, namamagang lalamunan, pamamaga ng tonsil, palatal petechiae, strawberry tongue, at pinalaking anterior cervical lymph nodes.

Scarlet Fever: Isang pantal na parang papel de liha na nangyayari kasabay ng strep throat (o bihirang kasama ang nahawaang sugat).

 PASYENTE: Impetigo: I-exclude sa paaralan at setting ng pangangalaga sa bata hanggang sa hindi kulang sa 12 oras matapos magsimula ang paggamot sa antibiotic at natakpan ang lahat ng mga sugat sa balat na nakalantad. Dapat iwasan ang malapit na pakikisalamuha sa ibang mga bata sa panahong ito.

Strep throat: Huwag papasukin sa paaralan at pangangalaga sa bata hanggang 12 na oras pagkatapos masimulan ang naaangkop na therapy sa antibiotic AT walang lagnat nang hindi gumagamit ng mga gamot na pampababa ng lagnat (hal., acetaminophen o ibuprofen).

MGA CONTACT: Impetigo: Hindi ipinahihiwatig ang pagbubukod.

Strep throat: Ang mga may sintomas na nakasalamuha ay dapat suriin medikal at gamutin kung positibo. Ang routine na pagsubok sa laboratoryo o pagbubukod sa paaralan/pasilidad ng pangangalaga ng bata para sa mga walang sintomas na nakasalamuha sa bahay ay hindi ipinahihiwatig maliban kung may mga outbreak o kung ang nakasalamuha ay nasa mataas na panganib na magkaroon ng mga sequelae ng impeksiyon. Sa pangkalahatan, ang chemoprophylaxis laban sa Group A Strep ay hindi inirerekomenda sa mga pasilidad ng paaralan/pangangalaga sa bata.
Tuberkulosis†

(Latent TB Infection o LTBI)

 Ang bakterya ng TB ay maaaring maging aktibo sa loob ng mga linggo hanggang taon pagkatapos ng paunang impeksiyon.

Kung walang paggamot, humigit-kumulang 10% ng mga taong may LTBI ang magkakaroon ng sakit na TB sa buong buhay nila.

 Ang LTBI ay impeksiyon nang walang anumang klinikal na sintomas. Ang mga may LTBI ay hindi makapanghawa sa iba, ngunit ang LTBI ay maaaring umunlad tungo sa aktibong TB. Kapag naging aktibo, ang TB ay maaaring kumalat mula sa tao patungo sa tao sa pamamagitan ng hangin (tingnan sa ibaba). Ang mga taong may LTBI ay walang mga sintomas. PASYENTE: Hindi ipinahiwatig ang pagbubukod.

Karaniwang isinasagawa lamang ang imbestigasyon sa kaso ng pinagmulan upang matukoy ang pinagmulan ng LTBI kung ang LTBI ay nangyari sa napakabatang bata (may edad na <5 taon).
Tuberkulosis†

(Aktibong TB)

Ang lahat ng pinaghihinalaan o kumpirmadong kaso ng aktibong tuberkulosis ay mabilis na maiuulat sa lokal na kagawaran ng kalusugan

 Ang bakterya ng TB ay maaaring maging aktibo sa loob ng mga linggo hanggang taon pagkatapos ng paunang impeksiyon. Pagkalat sa hangin sa pamamagitan ng paglanghap ng mga droplet na na-aerosol na nalilikha kapag ang isang taong may TB sa baga o lalamunan ay umuubo, bumabahing, nagsasalita, o umaawit. Ang mga batang may TB ay kadalasang hindi nakahahawa. Pulmonary TB: ubo, pananakit ng dibdib, pag-ubo ng dugo, lagnat, pagbaba ng timbang o mahinang pagbigat ng timbang, pagpapawis sa gabi, at pagkapagod. Ang mga batang bata ay maaari ding magpakita ng kabiguang umunlad.

Extrapulmonary TB: maaaring makaapekto sa anumang organ o tisyu, kabilang ang mga lymph node, buto at kasukasuan, meninges, at gastrointestinal tract. Ang mga sintomas ay nakadepende sa lokasyon ng impeksiyon. Karaniwang hindi nakahahawa.

 PASYENTE: Huwag papasukin sa paaralan at pasilidad ng pangangalaga sa bata hanggang sa masimulan ang naaangkop na therapy, maitala ang pagsunod sa therapy, at bumubuti na ang mga klinikal na sintomas. Sa pakikipagtangguni sa lokal na kagawaran ng kalusugan, tutukuyin ng klinikal na koponan kung kailan naaangkop para sa bata na ipagpatuloy ang mga aktibidad. Ang mga maliliit na bata ay bihirang nakakahawa.

MGA KONTAK: Suriin ang antas ng pagkakalantad at magpasuri para sa impeksyon o sakit ng TB kung kinakailangan. Ang mga nakalantad na kontak na may mahinang immune system at ang lahat ng kontak na may edad na <5 taon ay dapat gamutin habang inaalis ang TB (tinatawag itong window prophylaxis) kahit na negatibo ang paunang pagsusuri sa TB dahil sa posibilidad ng nabawasang pagtugon ng immune. Muling magpasuri pagkalipas ng 8–10 linggo mula sa huling pagkakalantad. Karaniwang maaaring itigil ang paggamot kung negatibo ang resulta ng pangalawang pagsusuri.

Kumunsulta sa inyong lokal na kagawaran ng kalusugan para sa payo sa pamamahala ng pasyente at mga kontak.

*TANDAAN: Ang mga rekomendasyong ito ay nalalapat lamang sa mga bata sa mga paaralan ng K-12 o setting ng pangangalaga ng bata. Ang mas kumpletong talakayan ng mga kondisyong ito at iba pang nakakahawang sakit ay matatagpuan sa Control of Communicable Diseases Manual, 21st Edition (2022) na inilathala ng American Public Health Association at ng 2024-2027 Report of the Committee on Infectious Diseases, 33nd Edition (The Red Book) na inilathala ng American Academy of Pediatrics. Ang karagdagang impormasyon at konsultasyon ay makukuha rin sa pamamagitan ng inyong lokal na kagawaran ng kalusugan, lalo na para sa mga outbreak at mga kondisyong kailangang iulat. Maaaring bumuo ang mga dibisyon ng paaralan ng mga lokal na patakaran para sa mga rekomendasyong tukoy sa kondisyon.

† Ang sakit ay nasa Listahan ng mga Karamdamang Dapat Iulat sa Virginia. Ang mga kinakailangang mag-ulat ng mga hinihinalang o nakumpirmang kaso ng mga sakit na nasa listahan sa lokal na kagawaran ng kalusugan ay inilalarawan sa 12VAC5-90-90. Kabilang dito ang mga doktor, mga direktor ng laboratoryo, at ang taong namamahala sa isang pasilidad medikal. Ang taong namamahala sa isang programa sa tirahan o araw, serbisyo, o pasilidad na lisensiyado o pinapatakbo ng anumang ahensiya ng Commonwealth o isang paaralan, sentro ng pangangalaga ng bata, o summer camp ay kinakailangang agad na mag-ulat ng anumang hinihinalang o nakumpirmang outbreak sa lokal na kagawaran ng kalusugan. Hinihikayat din ang taong namamahala sa pasilidad na mag-ulat ng mga nag-iisang kaso ng sakit, lalo na ang mga mabilis na maiuulat na sakit, ngunit hindi ito sapilitan. Para sa karagdagang impormasyon, tingnan ang 12VAC5-90-90.

Buod ng mga Pangunahing Pagbabago