Ano ang Respiratory Syncytial Virus?
Ang Respiratory Syncytial (sin-SISH-uhl) Virus (RSV), ay isang karaniwang respiratory virus na kadalasang nagdudulot ng banayad, tulad ng sipon na mga sintomas kabilang ang runny nose, ubo, pagbahing, at lagnat. Kadalasan, nakakaapekto ito sa itaas na mga daanan ng hangin, ngunit maaaring may kinalaman sa mga baga at mga daanan ng paghinga.
Sino ang nakakakuha ng Respiratory Syncytial Virus?
Kahit sino ay maaaring mahawaan ng RSV sa anumang edad at higit sa isang beses sa isang buhay. Kadalasan, ang mga impeksyon sa RSV sa mga bata at matatanda ay hindi seryoso at nalulutas sa kanilang sarili. Gayunpaman, maaaring maging malubha ang RSV, lalo na sa mga sanggol, ilang maliliit na bata, matatanda, at matatandang may mga pinag-uugatang sakit. Kabilang sa mga taong nasa mas mataas na panganib ng malubhang sakit na RSV ang mga napakabata na sanggol, mga sanggol na wala pa sa panahon, maliliit na bata na may mga sakit sa baga o puso, matatanda, matatandang may sakit sa puso o baga, at mga taong may mahinang immune system.
Ang RSV ang pinakakaraniwang sanhi ng bronchiolitis (pamamaga ng maliliit na daanan ng hangin sa baga) at pulmonya (impeksyon sa baga) sa mga batang wala pang isang taong gulang sa Estados Unidos. Halos lahat ng bata ay magkakaroon ng impeksyon sa RSV sa kanilang ikalawang kaarawan.
Ano ang mga sintomas ng Respiratory Syncytial Virus?
Ang mga sintomas ng RSV ay karaniwang lumilitaw sa mga yugto at hindi lahat nang sabay-sabay. Ang mga sintomas ng impeksyon sa RSV ay karaniwang kinabibilangan ng:
- Tumutulong sipon
- Pagbaba ng gana
- Pag-ubo
- Bumahing
- Lagnat
- humihingal
Sa napakabata na mga sanggol na may RSV, ang tanging mga sintomas ay maaaring pagkamayamutin, pagbaba ng aktibidad, at kahirapan sa paghinga. Sa bawat isang daang sanggol na nagkakaroon ng RSV, humigit-kumulang 2-3 sa kanila ang kailangang maospital. Ang mga matatandang may sapat na gulang na may mas malubhang kaso ng RSV ay maaaring nahihirapang huminga o lumala ng pinag-uugatang sakit sa puso o baga. Ito ay maaaring magresulta sa ospital. Tawagan ang iyong healthcare provider kung ikaw o ang iyong anak ay nahihirapang huminga, hindi umiinom ng sapat na likido, o nakakaranas ng lumalalang sintomas.
Gaano kabilis pagkatapos ng pagkakalantad lilitaw ang mga sintomas?
Ang mga indibidwal na nahawaan ng RSV ay kadalasang nagpapakita ng mga sintomas sa loob ng apat hanggang anim na araw pagkatapos mahawa.
Ang isa sa mga unang palatandaan ng isang mas malubhang sakit ay maaaring mabilis na paghinga o isang ubo na may paghinga. Nangangahulugan ito na ang virus ay kumalat sa mas mababang respiratory tract (ang mga baga). Ito ay maaaring humantong sa pamamaga ng maliliit na daanan ng hangin sa mga baga (bronchiolitis) o impeksyon sa baga (pneumonia).
Paano kumakalat ang Respiratory Syncytial Virus?
Maaaring kumalat ang RSV mula sa tao patungo sa tao sa mga sumusunod na paraan:
- Kapag umubo o bumahing ang isang taong may impeksyon
- Nakakakuha ka ng mga patak ng virus mula sa isang ubo o pagbahin sa iyong mga mata, ilong, o bibig
- Mayroon kang direktang kontak sa virus, tulad ng paghalik sa mukha ng isang bata na nahawaan ng RSV
- Hinawakan mo ang isang ibabaw na may virus dito (tulad ng doorknob) at pagkatapos ay hinawakan ang iyong ilong, bibig, o mata bago hugasan ang iyong mga kamay
Ang mga indibidwal na nahawaan ng RSV ay karaniwang nakakahawa sa loob ng tatlo hanggang walong araw at maaaring makahawa sa isang araw o dalawa bago sila magsimulang magpakita ng mga palatandaan ng karamdaman. Gayunpaman, ang ilang mga sanggol, at mga taong may mahinang immune system, ay maaaring magpatuloy sa pagkalat ng virus kahit na matapos silang tumigil sa pagpapakita ng mga sintomas, hanggang sa apat na linggo. Maaaring mabuhay ang RSV ng maraming oras sa matitigas na ibabaw (tulad ng mga mesa, riles ng kuna, doorknob). Gayunpaman, karaniwan itong nabubuhay sa malambot na ibabaw (tulad ng mga tisyu at mga kamay) sa mas maikling panahon.
Paano nasuri ang Respiratory Syncytial Virus?
Maaaring kumpirmahin ang impeksyon sa RSV gamit ang iba't ibang uri ng mga pagsusuri na isinagawa sa opisina ng doktor. Karaniwan, ang loob ng ilong ay pinunasan at ito ay sinusuri para sa virus.
Ano ang paggamot para sa Respiratory Syncytial Virus?
Sa kasalukuyan, walang partikular na paggamot para sa impeksyon sa RSV, ngunit ang mga mananaliksik ay nagsusumikap upang makahanap ng mga gamot na lalaban sa virus. Sa mga bata at matatanda, karamihan sa mga impeksyon sa RSV ay kusang nawawala sa loob ng isang linggo o dalawa. Ang mga taong may RSV ay maaaring gamutin sa bahay na may pahinga, gamot na pampababa ng lagnat (tulad ng acetaminophen o ibuprofen) at pag-inom ng maraming likido. Huwag kailanman magbigay ng aspirin sa mga bata bilang gamot upang mabawasan ang lagnat o pananakit. Makipag-usap sa iyong tagapagbigay ng pangangalagang pangkalusugan bago bigyan ang iyong anak ng mga hindi iniresetang gamot para sa sipon, dahil ang ilan sa mga gamot na ito ay naglalaman ng mga sangkap na maaaring hindi mabuti para sa mga bata. Sa mga matatanda, lalo na sa mga umiinom ng iba pang mga gamot, magandang ideya na suriin sa doktor kung aling mga gamot na hindi inireseta ang maaaring gamitin nang ligtas.
Tawagan ang iyong healthcare provider kung ikaw o ang iyong anak ay nahihirapang huminga, hindi umiinom ng sapat na likido, o nakakaranas ng lumalalang sintomas.
Paano maiiwasan ang Respiratory Syncytial Virus?
Gawin ang mga sumusunod na hakbang upang maiwasan ang pagkalat ng RSV, partikular kung mayroon kang mga sintomas na parang sipon:
- Manatili sa bahay kapag ikaw ay may sakit at iwasan ang pakikipag-ugnayan sa iba, lalo na sa mga bata at iba pa na nasa malubhang sakit na RSV.
- Takpan ang mga ubo at pagbahin ng tissue o manggas ng iyong pang-itaas na kamiseta
- Hugasan nang madalas ang iyong mga kamay gamit ang sabon at tubig nang hindi bababa sa 20 segundo
- Iwasan ang malapit na pakikipag-ugnayan tulad ng paghalik, pakikipagkamay, pagbabahagi ng mga tasa, at mga kagamitan sa pagkain sa iba
- Linisin nang madalas ang mga bagay na madalas hawakan gaya ng mga laruan, doorknob, at mga mobile device
Ang mga pagbabakuna ay magagamit upang maprotektahan laban sa malubhang sakit na RSV sa mga partikular na grupo ng mga tao.
Mga bakuna para sa mga nasa hustong gulang na 60 at higit pa
- Ang lahat ng nasa hustong gulang na 75 taong gulang at mas matanda ay inirerekomenda na makatanggap ng isang dosis ng isang bakuna sa RSV (Arexvy o Abrysvo).
- Ang mga nasa hustong gulang na 60-74 taong gulang na may talamak na sakit sa puso o baga, mahinang immune system, nakatira sa isang nursing home o pasilidad ng pangmatagalang pangangalaga, o may ilang partikular na kondisyong medikal ay maaaring nasa mas mataas na panganib ng malubhang RSV.
- Ang RSV ay hindi isang taunang bakuna. Ang mga nasa hustong gulang na dati nang nakatanggap ng dosis ng bakuna sa RSV ay HINDI inirerekomenda na tumanggap ng isa pang dosis sa oras na ito.
- Ang mga karapat-dapat na nasa hustong gulang ay maaaring makakuha ng bakuna sa RSV anumang oras, ngunit ang pinakamahusay na oras upang mabakunahan ay sa huling bahagi ng tag-araw at maagang taglagas bago ang RSV ay karaniwang magsimulang kumalat sa komunidad.
Mga Pagbabakuna para Protektahan ang mga Sanggol
- Mga Buntis
- Ang mga taong 32 hanggang 36 na linggong buntis sa Setyembre hanggang Enero ay dapat makakuha ng isang dosis ng maternal RSV vaccine (Abrysvo) upang protektahan ang kanilang mga sanggol.
- Ang bakunang Abrysvo ay tumutulong sa isang buntis na gumawa ng mga proteksiyon na protina (antibodies) na ipapasa sa kanilang sanggol. Maaaring bawasan ng bakuna ang panganib ng isang sanggol na ma-ospital mula sa RSV ng 57% sa unang anim na buwan pagkatapos ng kapanganakan.
- Mga sanggol at maliliit na bata
- Ang lahat ng mga sanggol na wala pang walong buwang gulang ay dapat makatanggap ng isang dosis ng nirsevimab, isang monoclonal antibody immunization, ilang sandali bago o sa panahon ng kanilang unang RSV season.
- Ang Nirsevimab ay naglalaman ng mga monoclonal antibodies, na mga protina na gawa ng tao na ginagaya ang kakayahan ng immune system na labanan ang mga nakakapinsalang pathogen, gaya ng mga virus. Binabawasan ng Nirsevimab ang panganib ng malubhang sakit na RSV ng 80%.
- Karamihan sa mga bata na ang magulang ay nakatanggap ng RSV vaccine habang buntis ay hindi rin kailangan ng dosis ng nirsevimab. Mangyaring kumunsulta sa tagapagbigay ng pangangalagang pangkalusugan ng bata para sa higit pang detalye tungkol sa kung sino ang maaaring maging karapat-dapat para sa parehong mga produkto.
- Maaaring maging karapat-dapat ang ilang bata na may edad na walong hanggang 19 buwan na nasa mas mataas na panganib para sa malalang sakit na RSV at papasok sa kanilang ikalawang season ng RSV. Mangyaring kumunsulta sa tagapagbigay ng pangangalagang pangkalusugan ng bata tungkol sa paggamit na ito.
- Sa kasalukuyan, walang bakunang RSV na ipinahiwatig para sa mga sanggol at maliliit na bata.
Kasaysayan ng mga produkto ng pagbabakuna sa RSV:
- Sa 2023, inaprubahan ng US Food and Drug Administration (FDA) ang dalawang bagong RSV vaccine. Ang mga ito ay Arexvy (ginawa ng GSK), at Abrysvo (Pfizer). Noong 2024, inaprubahan ng FDA ang pangatlong RSV vaccine na mRESVIA (Moderna). Mas kaunting impormasyon ang available tungkol sa mRESVIA sa ngayon.
- Habang ang bawat bakuna ay ipinahiwatig upang maiwasan ang malubhang sakit sa lower respiratory tract na nauugnay sa RSV sa mga matatanda, dapat tandaan na ang ilang mga bakuna ay may mga karagdagang indikasyon. Depende sa indikasyon para sa pagbabakuna, ang mga produktong ito ay maaaring hindi mapapalitan.
- Noong 2023, ang monoclonal antibody nirsevimab (brand name na Beyfortus, Sanofi) ay inaprubahan ng FDA
Paano ko malalaman ang higit pa tungkol sa Respiratory Syncytial Virus?
- Kung mayroon kang mga indibidwal na alalahanin ng pasyente o mga tanong tungkol sa RSV, mangyaring makipag-ugnayan sa iyong healthcare provider o ng iyong anak.
- Para sa mga pangkalahatang katanungan tungkol sa RSV, makipag-ugnayan sa iyong lokal na departamento ng kalusugan. Ang isang direktoryo ng mga lokal na departamento ng kalusugan ay matatagpuan sa http://www.vdh.virginia.gov/local-health-districts/.
- Higit pang impormasyon ng RSV ang makukuha sa website ng CDC sa cdc.gov/rsv/.
Hulyo 2024
Nagbubukas ng pdf upang i-download
Binubuksan ang dokumentong ida-download
Nagbubukas sa bagong window
Magbubukas ang panlabas na link sa bagong window. I-click ang link upang lumabas sa Virginia Department of Health Website.