Panatilihing Malusog ang Iyong Utak
Ang utak ay tulad ng isang malaking koponan, at ang bawat bahagi ay may kanya-kanyang trabaho, tulad ng pag-alala sa mga bagay, pakiramdam ng mga emosyon, at pagkontrol sa kung paano tayo kumilos. Nangyayari ang dementia kapag nasaktan o nawala ang ilan sa mga selula ng utak na ito, na nagpapahirap sa utak na gumana nang tama. Ang isang malaking dahilan ng demensya ay tumatanda pa lamang. Ang ilang mga tao ay mas malamang na magkaroon ng dementia kung ito ay tumatakbo sa kanilang pamilya kung sila ay may kaunting problema sa pag-iisip kung minsan, o kung sila ay Black/African American o Hispanic/Latino.
Ang sakit na Alzheimer ay hindi isang normal na bahagi ng pagtanda. Ang paglimot sa mga bagay ay kadalasang unang senyales ng Alzheimer's at mga kaugnay na isyu sa memorya. Ang mga taong may Alzheimer ay maaari ding magkaroon ng problema sa mga gawain na dati nilang madaling gawin, pagkaligaw, pamamahala ng pera, paggawa ng mga desisyon, pagkawala ng mga bagay nang madalas, at nakakaranas ng mga pagbabago sa mood o pag-uugali. Mahalagang tandaan na ang pagkakaroon ng mga palatandaang ito ay hindi palaging nangangahulugan na ang isang tao ay may Alzheimer's.
Matuto pa: Alzheimer's Disease at Dementia
Manatiling nangunguna sa Dementia na may Mga Aktibidad sa Pagbabawas ng Panganib
Ang iyong utak ay isang mahalagang kalamnan at nangangailangan ito ng regular na ehersisyo at wastong pangangalaga upang manatiling malakas at matalas. Sa pamamagitan ng pagpapatibay ng malusog na mga gawi sa pamumuhay, maaari mong mapanatili ang iyong utak at itaguyod ang mabuting kalusugan ng puso, na mahalaga para mapanatiling nasa magandang kalagayan ang iyong isip. Narito ang ilang simpleng tip upang matulungan kang mapanatili ang iyong utak at protektahan ang iyong puso.
Manatiling Aktibo:
- Ang ehersisyo ay hindi lamang para sa iyong katawan—mahusay din ito para sa iyong utak. Maghangad ng hindi bababa sa 30 minuto ng pisikal na aktibidad araw-araw. Maaari itong maging anumang bagay mula sa pagsasayaw o kahit na paglalakad lamang.
- Ang pisikal na aktibidad ay nagpapataas ng daloy ng dugo sa iyong utak, na naghahatid ng mahahalagang nutrients at oxygen na nagpapanatili sa iyong mga selula ng utak na malusog at gumagana ng maayos.
Kumain ng mabuti:
- Ang iyong utak ay nangangailangan ng iba't ibang sustansya upang manatiling malusog, kaya siguraduhing kumain ng balanseng diyeta na mayaman sa prutas, gulay, buong butil, walang taba na protina, at malusog na taba.
- Ang mga pagkain tulad ng mga berry, madahong gulay, mani, at matabang isda (tulad ng salmon) ay lalong mabuti para sa iyong utak dahil naglalaman ang mga ito ng mga antioxidant at omega-3 fatty acid, na nagpoprotekta sa mga selula ng utak at sumusuporta sa pag-andar ng pag-iisip.
- Iwasan ang labis na asukal at mga pagkaing naproseso, dahil maaari silang humantong sa pamamaga sa katawan, kabilang ang utak.
Kumuha ng Sapat na Tulog:
- Ang pagtulog ay mahalaga para sa kalusugan at paggana ng utak. Layunin ng 8-10 oras ng restorative sleep bawat gabi.
- Sa panahon ng pagtulog, pinagsasama-sama ng iyong utak ang mga alaala, nagpoproseso ng impormasyon, at nag-aalis ng mga lason na naipon sa araw, kaya ang pagkakaroon ng sapat na pahinga ay mahalaga para sa pinakamainam na paggana ng utak.
Hamunin ang Iyong Utak:
- Panatilihing matalas ang iyong utak sa pamamagitan ng pagsali sa mga aktibidad na nagpapasigla sa iyong isipan, tulad ng pagbabasa, paglutas ng mga puzzle, paglalaro ng diskarte, o pag-aaral ng mga bagong kasanayan.
- Tulad ng pisikal na ehersisyo, ang mental exercise ay nagpapalakas sa iyong utak at makakatulong na maiwasan ang paghina ng cognitive habang tumatanda ka.
Manatiling Sosyal:
- Ang paggugol ng oras sa mga kaibigan at pamilya ay hindi lamang kasiya-siya, ngunit ito rin ay mabuti para sa iyong utak. Ang pakikisalamuha ay nakakatulong na mabawasan ang stress at kalungkutan, na parehong maaaring negatibong makaapekto sa kalusugan ng utak
- Makisali sa mga aktibidad na may kasamang pagtutulungan at komunikasyon, tulad ng mga social club o pagboboluntaryo upang panatilihing matalas ang iyong utak at mga kasanayan sa pakikipagkapwa.
Alagaan ang Iyong Puso:
- Ang kalusugan ng iyong puso ay malapit na nauugnay sa kalusugan ng iyong utak. Tinitiyak ng isang malusog na puso ang tamang daloy ng dugo sa iyong utak, na naghahatid ng oxygen at nutrients na mahalaga para sa paggana ng utak
- Upang mapanatiling malusog ang iyong puso, iwasan ang paninigarilyo, limitahan ang pag-inom ng alak, at panatilihin ang malusog na timbang sa pamamagitan ng regular na ehersisyo at balanseng diyeta.
Sa pamamagitan ng pagsunod sa mga tip sa pamumuhay na ito at pagbibigay-priyoridad sa kalusugan ng puso, maaari mong mapanatili ang iyong utak at suportahan ang pinakamainam na paggana ng pag-iisip sa buong buhay mo. Tandaan, ang pag-aalaga sa iyong utak ay kasinghalaga ng pag-aalaga sa iyong katawan, kaya gumawa ng malusog na mga pagpipilian araw-araw upang panatilihing matalas ang iyong isip at malakas ang iyong puso. Upang matuto nang higit pa tungkol sa iyong panganib at mga aksyon na maaari mong gawin upang mabawasan ang iyong panganib, sagutan ang Dementia Risk Quiz.
Mga Mapagkukunan ng Miyembro ng Komunidad
Mga sanggunian:
- Alzheimer's Association. 10 Mga Malusog na Gawi para sa Iyong Utak
- Mga Sentro para sa Pagkontrol at Pag-iwas sa Sakit. Mga Pangunahing Kaalaman sa Pisikal na Aktibidad at Iyong Kalusugan
- Mga Sentro para sa Pagkontrol at Pag-iwas sa Sakit. Matulog